محمد على حاجيلو
82
ريشه هاى تاريخى تشيع در ايران ( فارسى )
در بخش بعدى ما به علل ورود علويان به منطقه طبرستان و چگونگى تشكيل دولت علوى در اين منطقه مىپردازيم . ورود علويان به طبرستان و نضجگيرى تشيع در اين ناحيه در دوران خلافت امويان و عباسيان ، يكى از جريانهاى معارض و ستيزهگر با ايشان علويان بودند . در دوره حكومت ظالمانه حجاج بن يوسف ثقفى ( 95 - 75 ه ق ) بر عراق ، علويان در معرض آماج شكنجه و آزار وى قرار گرفتند . اين امر موجب شد كه علويان به منظور پناهجويى ، متوجه سرزمينهاى شرق قلمرو خلافت گردند . با مهاجرت تدريجى علويان به اين مناطق ، زمينههاى گرايش به آل على عليه السّلام رشد كرد و در چنين بسترى بود كه قيام يحيى بن زيد علوى در خراسان در سال 125 ه ق و بلافاصله پس از او قيام عبد الله بن معاوية بن عبد الله بن جعفر بن ابى طالب ، در نواحى مركزى ايران و همچنين قيام شريك بن شيخ المهدى در بخارا ، عدهاى از مردم اين نواحى را به سوى خويش جلب كرد . همچنين عده ديگرى از علويان ساكن در نقاط ديگر را بدينسو متوجه ساخت . علويان كه بهعنوان جريان معارض مورد ضرب و شتم عمال خلفا قرار مىگرفتند ، براى پناه گرفتن مناسبترين منطقه را مناطق هموار جنوب سلسله كوههاى البرز ، يعنى شهرهايى چون قزوين ، رى ، قم ، ساوه و آوه تشخيص دادند . اين نواحى بيشتر بدين علت مورد توجه بود كه در مواقع خطر ، دستيابى به مناطق كوهستانى مشرف به اين شهرها به سهولت امكانپذير نبود . يحيى بن عبد الله بن حسن بن حسن المجتبى عليه السّلام از علويانى بود كه از زمينههاى فرهنگى و سياسى منطقه ديلم بهره گرفت و